ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ : ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ 59ನೇ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ವರ್ಧಂತ್ಯುತ್ಸವವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ದೀಪಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಚತುರ್ವಿಧ ದಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೂತನ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿದ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಧರ್ಮಸ್ಥಳ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ 59ನೇ ವರ್ಷದ ವರ್ಧಂತ್ಯುತ್ಸವವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮಹೋತ್ಸವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಕಳೆ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ನಿವಾಸವಾದ ‘ಬೀಡು’, ಇತಿಹಾಸಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಭೋಜನಾಲಯ ಹಾಗೂ ಯಾತ್ರಿಕರ ಅತಿಥಿಗೃಹಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೂವು-ತಳಿರು ತೋರಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಕೇವಲ ಆಡಳಿತವಲ್ಲ, ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಪರಂಪರೆ: ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ‘ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ’ ಹುದ್ದೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶತಮಾನಗಳ ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ನಾಡಿನ ಜನರ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು (ಹೊಯ್ಲು ಪರಿಹಾರ) ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು ಈ ಪೀಠದ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಅನ್ನದಾನ, ಔಷಧದಾನ, ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮತ್ತು ಅಭಯದಾನ ಎಂಬ ಚತುರ್ವಿಧ ದಾನಗಳೇ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸೇವಾ ಪರಂಪರೆಯ ಅಡಿಪಾಯ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ‘ಅನ್ನಪೂರ್ಣ’ ಭೋಜನಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30,000 ದಿಂದ 70,000 ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದ ಶುಚಿ-ರುಚಿಯಾದ ಭೋಜನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಭೋಜನಾಲಯವು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ: ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿದ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಮುಖಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ:

• ರುಡ್‌ಸೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (RUDSETI): ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಜನತೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.

• ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (SKDRDP): ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ. ‘ಜ್ಞಾನವಿಕಾಸ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ.

• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಆಯುರ್ವೇದ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ ಎಸ್‌ಡಿಎಂ (SDM) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನದಾಸೋಹ ಉಣಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಮದ್ಯವರ್ಜನ ಶಿಬಿರಗಳು: ಮದ್ಯವ್ಯಸನದ ದುಶ್ಚಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನವಜೀವನ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಮದ್ಯವರ್ಜನ ಶಿಬಿರಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಹೊಸ ಬದುಕು ರೂಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

  
  

ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ : ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಧರ್ಮೋತ್ಥಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್’ ನೂರಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡಿದೆ. 1982ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ 39 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಏಕಶಿಲಾ ಭಗವಾನ್ ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದು ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಗೌರವಗಳು: ನಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿವೆ:

• ಪದ್ಮಭೂಷಣ (2000)

• ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ (2009)

• ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ (2015)

• ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದರಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ (2022)

ಭಕ್ತರ ಪ್ರೀತಿಯ “ಮಾತನಾಡುವ ಮಂಜುನಾಥ”: ಕಳೆದ 58 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾರ್ಥಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಇದೀಗ 59ನೇ ವರ್ಷದ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ವರ್ಧಂತ್ಯುತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭವು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಪರ್ವಕಾಲವಾಗಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಕಣ್ಣೀರೊರೆಸುವ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರನ್ನು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆದರದಿಂದ “ಮಾತನಾಡುವ ಮಂಜುನಾಥ” ಎಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ವರ್ಧಂತ್ಯುತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಯಾವ ನೂತನ ಜನಪರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಭಕ್ತವೃಂದ ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿದೆ.